جايگاه ونقش اتحاديه هاي تعاوني در توانمندسازي تعاونيهاي صنعتي ومعدني
تهيه وتدوين: مسعود بلالي- محمود منبتي
كارشناسان اداره تعاونيهاي صنعتي ومعدني
بر اساس ماده 43 قانون بخش تعاون وظايف اتحاديه هاي تعاوني به شرح ذيل تعيين گرديده است:
ماده 43 - اتحاديههاي تعاوني با عضويت شركتها و تعاونيهايي كه موضوع فعاليت آنها واحد است براي تأمين تمام و يا قسمتي از مقاصد زيرتشكيل ميگردد:
1 - ارائه خدمات آموزشي و فرهنگي و تبليغاتي مربوط به امور تعاون به تعاونيهاي عضو و بالا بردن سطح علمي و فني و تخصصي و اطلاعاتمورد نياز اعضاء آنها و گسترش تعليمات تعاوني.
2 - ارائه خدمات تحقيقاتي و مطالعاتي پيرامون موضوعات مورد نياز تعاونيهاي عضو و كمك به جمعآوري آمار و اطلاعات و گزارشاتاقتصادي و اجتماعي به آنان و وزارت تعاون.
3 - كمك به سازماندهي و حسن اداره امور و هماهنگي و حفاظت و توسعه تعاونيهاي موضوع فعاليت خود.
4 - كمك به برقراري ارتباط و همكاري متقابل بين تعاونيها و بين آنها و مردم و دولت و ساير ارتباطات داخلي و خارجي.
5 - ارائه خدمات اداري، مالي، حسابداري، حسابرسي، بازرسي، تجاري، اعتباري، تشكيل صندوقهاي قرضالحسنه و ساير فعاليتهاي اقتصاديمورد نياز تعاونيهاي عضو.
6 - تأمين نيازهاي مشترك و بازاريابي و خريد و و فروش و صادرات و واردات تعاونيهاي عضو.
7 - ارائه خدمات فني، تخصصي، حقوقي، قبول وكالت اعضاء در كليه امور مورد نياز آنان، خدمات مشاورهاي و راهنمايي و ساير تسهيلات موردنياز تعاونيها.
8 - نظارت بر التزام تعاونيهاي موضوع فعاليت خود به رعايت قوانين و مقررات مربوط و معرفي متخلفين به مراجع قانوني ذيربط.
9 - حل اختلاف و داوري در محدوده امور مربوط به تعاونيها به صورت كدخدامنشي و صلح اعضاء تعاونيها.
تبصره «2» ماده (43) قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلاميايران مصوب1370
تبصره 2 - براي هر موضوع فعاليت تعاوني در هر شهرستان فقط يك اتحاديه تشكيل ميگردد.
همچنين بر اساس بند (د) ماده 9 و ماده 10 قانون اجراي سياستهاي كلي اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسي موارد مرتيط با اتحاديه هاي تعاوني را مي توان بشرح ذيل اعلام نمود:
ماده 9 بند( د) ـ كمك به تشكيل شركتهاي تعاوني سهاميعام و تعاونيهاي فراگيرملي براي فقرزدايي و ايجاد و گسترش اتحاديه تعاوني تخصصي.
(ماده 10)-شركتهاي تعاوني مجازند نسبت به تشكيل اتحاديههاي تعاوني تخصصي در چهارچوب مواد (61) و (62) قانون شركتهاي تعاوني مصوب سال 1350 و بدون رعايت تبصره «2» ماده (43) قانون بخش تعاوني اقتصاد جمهوري اسلاميايران مصوب1370 اقدام نمايند. در مجمع عمومي انواع اتحاديههاي تعاوني ميزان رأي اعضاء متناسب با تعداد اعضاء و ميزان سهام يا حجم معاملات آنها با اتحاديه يا تلفيقي از آنها وفق اساسنامه تعيين ميگردد.معاملات مديران شركتهاي تعاوني و اتحاديههاي تعاوني مشمول ماده (129) قانون تجارت خواهد بود.
3- جايگاه اتحاديه ها درمواد (61) و (62) قانون شركتهاي تعاوني مصوب سال 1350
ماده 61 - اتحاديه تعاوني به سه منظور زير تشكيل ميشود:
اول - اتحاديه تعاوني براي پيشرفت اداره امور و حفظ و حمايت تعاونيهاي عضو و ايجاد هماهنگي و توسعه تعليمات و حسابرسي آنها كه بهتدريج تشكيل ميشوند.
تبصره 1 - اين نوع اتحاديهها به دو شكل منطقهاي و مركزي تشكيل ميشود:
الف - اتحاديه منطقهاي براي هر يك از رشتههاي تعاوني مذكور در فصل دوم اين قانون با نام اتحاديه تعاوني نظارت و هماهنگي تعاونيهاي رشتهمربوط در منطقه.
ب - اتحاديه مركزي تعاونيهاي رشته مورد نظر.
تبصره 2 - اتحاديههاي تعاوني نظارت و هماهنگي منطقهاي و يا اتحاديههاي مركزي مذكور در اين بند مجاز به انجام فعاليتهاي تجاري و اعتباريبراي شركتها و اتحاديههاي تعاوني عضو نيستند مگر در حدود انجام وظايف مندرج در اين قانون.
تبصره 3 - غير از مبلغي كه از طرف شركتهاي تعاوني عضو براي عضويت در اتحاديههاي تعاوني نظارت و هماهنگي (اتحاديه منطقهاي) و يااتحاديههاي تعاوني منطقهاي براي عضويت در اتحاديه مركزي به عنوان سرمايه بايد پرداخت شود خدمات اتحاديه براي واحدهاي عضو در قبال حقعضويت سالانهاي انجام ميگيرد كه ميزان آن براي هر واحد عضو به تناسب تعداد اعضاء و يا درصدي از درآمد سالانه آن در اساسنامه اتحاديه تعيينميشود.
دوم - اتحاديه تعاوني براي انجام امور اقتصادي و توسعه معاملات و عمليات بازرگاني شركتهاي تعاوني و يا اتحاديههاي عضو - حوزه عمل ايننوع اتحاديهها در هر موردبه تبعيت از مصالح اقتصادي و بازرگاني واحدهاي عضو و تأييد وزارت تعاون و امور روستاها تعيين ميشود.
در اين نوع اتحاديههاي تعاوني بايد جملهاي كه معرف نوع كار و عمليات اتحاديه باشد به نام آن اضافه شود و حداقل تعداد عضو مذكور در تبصره ماده2 اين قانون در آن رعايت نميگردد.
سوم - اتحاديه تعاوني اعتباري كه به تدريج براي انجام خدمات اعتباري مورد نياز واحدهاي عضو با تأييد وزارت تعاون و امور روستاها و موافقتشوراي پول و اعتبار به صورت منطقهاي و بر اساس مقررات فصل هشتم اين قانون تشكيل ميشود.
تبصره - در اتحاديههاي تعاوني اعتباري مازاد درآمد سالانه (موضوع ماده 14) عيناً به حساب ذخيره قانوني غير قابل تقسيم منتقل ميشود.
ماده 62 - وظايف اتحاديههاي نظارت و هماهنگي به شرح زير است:
1 - كمك به پيشرفت امور شركتها و اتحاديههاي عضو از طريق:
الف - فراهم كردن وسائل توسعه تعليمات و ترويج تعاوني و آموزش حرفهاي و جمعآوري اطلاعات مورد لزوم در اين زمينه و انجام تبليغات وانتشارات لازم.
ب - راهنمايي و كمك به شركتها و اتحاديههاي عضو در امور اداري و سازماني و مديريت امور فني و انجام خدمات مختلف از قبيل چاپ و تهيهدفاتر و اوراق و فرمهاي چاپي مشترك.
2 - نظارت بر فعاليت شركتها و اتحاديههاي عضو به منظور اطمينان از اجراي مقررات اين قانون و مواد اساسنامه و مصوبات مجامع عمومي.
3 - ايجاد هماهنگي و همكاري بين شركتها و اتحاديههاي عضو.
4 - داوري و رفع اختلاف بين واحدهاي تعاوني عضو در صورتي كه در اساسنامه آنها پيشبيني لازم شده باشد.
5 - حسابرسي شركتها و اتحاديههاي عضو در صورتي كه وزارت تعاون و امور روستاها صلاحيت اتحاديه را براي اين كار تشخيص دهد.
6 - شركت در شوراها و كميسيونهاي مقرر در اين قانون.
7 - دفاع از منافع شركتها و اتحاديههاي عضو در روابط آنها با سازمانها و مؤسسات دولتي و عمومي و ساير رشتههاي تعاوني مصرح در اين قانون.
8 - ايجاد و بسط همكاري با ساير تعاونيهاي كشور.
9 - ايجاد روابط با مؤسسات جهاني تعاون و اتحاديههاي تعاوني ساير كشورها.
تبصره 1 - تا زماني كه اتحاديههاي نظارت و هماهنگي مناطق و يا اتحاديههاي مركزي تشكيل نشده است وزارت تعاون و امور روستاها (با وزارتكار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) وظايف اين اتحاديهها رادرحدودامكانات خود انجام خواهد داد.
تبصره 2 - تا زماني كه به تشخيص وزارت تعاون و امور روستاها موجبات تشكيل اتحاديههاي تعاوني موضوع ماده 61 اين قانون فراهم نشده است،شركتهاي تعاوني تهيه و توزيع در هر شهرستان ميتوانند اتحاديه واحدي را براي انجام تمام يا قسمتي از وظايف اتحاديههاي سهگانه مذكور در ماده 61اين قانون تشكيل دهند.
بر اساس تعريف چهارچوب قانوني مشخص در قسمت(4-1) براي وظايف ونقش اتحاديه هاي تعاوني مي توان انتظارات ونقشي كه مي توان از اين تشكلها انتظار داشت را بصورت ذيل خلاصه نمود :
1-همكاري وتصدي نظارت برنحوه اجراي قوانين ومقررات بخش تعاون درتعاونيهاي صنعتي و معدني تحت پوشش
2- همكاري در اجراي طرحهاي افزايش كمي وكيفي در تعاونيهاي صنعتي و معدني معدني كشور
3- همكاري در اجراي فعاليتهاي تحقيقاتي وپژوهشي ودانش محور در بخش تعاونيهاي صنعتي و معدني
4- همكاري در بخش هماهنگي وساماندهي بازار هاي منطقه اي مواد صنعتي و معدني
5- دفاع از منافع فردي وگروهي تعاونيها ي صنعتي و معدني در مراجع مختلف ذيربط
6- شناسايي وهمكاري وتصدي برگزاري دوره هاي آموزشي تخصصي مورد نياز توانمندي فني تعاونيها
7- همكاري وكمك به تسريع حل وفصل مشكلات واختلافات مديريتي اعضا تعاونيهاي صنعتي و معدني بصورت كدخدامنشي
8- ارائه خدمات فني ومهندسي ومشاوره در زمينه هاي معدن واداري ومالي وحقوقي به تعاونيهاي صنعتي و معدني
9- پيگيري وكمك به اعطا وجذب بهينه تسهيلات ومنابع مالي مورد نياز تعاونيهاي صنعتي و معدني از بودجه هاي واعتبارات يارانه دار بانكي دولتي وصندوق تعاون به بخش صنعت و معدن
10- كمك به رفع نيازهاي مشترك تعاونيهاي صنعتي و معدني در خريد مواد مصرفي وانجام تمهيدات بازاريابي وبازاررساني به تعاونيهاي صنعتي و معدني عضو
11- ايجاد تعامل وانضباط در ميزان عرضه مواد صنعتي و معدني وكنترل بازار وقيمت محصولات تعاونيهاي معدني وعضوبمنظور حفظ منافع اعضا وصنايع فرآوري كننده مواد صنعتي و معدني ونهايتاً مصرف كنندگان
12- ارائه خدمات اجرايي در زمينه هاي تامين ماشين آلات وتجهيزات توليد صنايع و معادن هم گروه وهم منطقه
13- پيگيري تخصيص وجذب تسهيلات سرمايه در گردش از صندوق تعاون وسيستم بانكي جهت رفع نيازهاي اعضا
. - الزامات ونحوه توانمندي اتحاديه هاي تعاونيهاي صنعتي ومعدني كشور
انجام اقداماتي در زمينه افزايش انگيزش وجلب مشاركت كليه تعاونيهاي صنعتي و معدني قابل جذب در اتحاديه هاي تعاوني وانديشيدن تمهيداتي در راستاي تداوم عضويت وفعاليت اتحاديه مهمترين الزام توانمندي وتداوم فعاليتهاي اتحاديه هاي تعاوني مي باشد. از اين جهت مي توان به فعاليتهايي كه مي توان در اين زمينه انجام داد بشرح ذيل اشاره نمود:
1- احصاء سياستها ,ابزارها ,حمايتها واعتبارات در نظر گرفته شده جهت توانمندسازي تعاونيهااز طريق اتحاديه هاي تعاوني
2- توجيه واطلاع رساني به ادارات كل تعاون در زمينه مزاياي اتحاديه محوري فعاليتهاي قابل واگذاري وامكانات وتمهيدات پيش بيني شده براي تقويت اتحاديه هاي تعاوني بمنظورجلب حمايت واقعي ادارات كل ازايجاد وتوسعه فعاليت اتحاديه هاي تعاوني وتغيير ديدگاه ادارات نسبت به اين نوع تشكلها بعنوان همكار نه بعنوان رقيب
3- برگزاري فعاليتهاي ترويجي بمنظور اطلاع رساني از مزايا وابزارهاي انگيزشي پيش بيني شده براي تقويت وتوسعه اتحاديه هاي تعاوني جهت ترغيب وهمگام سازي تعاونيهاي معدني جهت عضويت ويا فعالسازي اتحاديه هاي مرتبط
4- پيگيري تشكيل ويا فعال سازي اتحاديه هاي تعاوني صنعتي و معدني در استانها بر اساس ظرفيتها واهداف كمي تعيين شده در قسمت (4-4-3)
5- نظارت بر حسن شكل گيري ويا تجديد ساختار تشكيلات وسازمان اتحاديه هاي تعاوني بمنظور جذب نخبگان وافراد خوش نام در سمتهاي اجرايي وهيات هاي مديره وبازرسين اين تشكلها
6- ابلاغ سياستها ومكانيزم اجرايي ودستورالعملهاي واگذاري امور به اتحاديه هاي تعاوني
7- ايجاد منابع مالي غير از حق عضويت از طريق واگذاري تدريجي امور به اتحاديه هاي تعاوني در قبال قراردادها ونظارت بر حسن اجراي امور محوله وحمايت همه جانبه ادارات كل تعاون از حضور اين اتحاديه ها در مراجع مختلف تصميم ساز وتصميم گير در استانها
8- فراهم نمودن بستر مناسب امكان پوشش كل بهره برداران معادن خصوصي ودولتي توسط اتحاديه هاي تعاونيهاي صنعتي و معدني از طريق عضويت ومشاركت غير مستقيم اين بخش ها در تعاونيهاي تامين نياز صنايع ومعادن
9- جلب حمايت عمومي از امور انجام گرفته توسط اتحاديه هاي تعاوني هاي صنعتي و معدني از طريق تخصصي نمودن وتفكيك اتحاديه هاي تعاونيهاي صنعتي و معدني براساس گرايش فعاليت بمنظور همراهي كليه اعضا در استراتژيها و فعاليتهاي اتحاديه در زمينه تامين نيازهاي مشترك
10- ايجاد پست مشورتي در ادارات كل تعاون براي اتحاديه هاي تعاونيهاي صنعتي و معدني جهت كسب نظرات وپيشنهادات وتصميم گيري در زمينه امور مرتبط با تعاونيهاي صنعتي ومعدني
|
|